Satelity, drony i algi. Jak bialska młodzież podgląda Ziemię z kosmosu?

Jak satelity pomogły w walce z katastrofą na Odrze? Ile razy dziennie stacja kosmiczna okrąża Ziemię? Odpowiedzi na te pytania poznali uczestnicy konferencji „Teledetekcja jako narzędzie nowoczesnej edukacji”. Wydarzenie, zorganizowane przez koło naukowe LEOO w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 3, przyciągnęło do Białej Podlaskiej wybitnych ekspertów z Polskiej Akademii Nauk, AGH oraz Polskiej Agencji Kosmicznej.

6 marca w nowo wybudowanej hali sportowej Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 3 w Białej Podlaskiej odbyła się konferencja naukowa „Teledetekcja jako narzędzie nowoczesnej edukacji”. Wydarzenie zostało zorganizowane przez szkolne koło naukowe LEOO (Local Earth Observation Observatory) z II Liceum Ogólnokształcącego im. E. Plater, we współpracy z Urzędem Miasta Biała Podlaska. Konferencja zgromadziła uczniów, nauczycieli, dyrektorów szkół oraz osoby zainteresowane popularyzacją nauk przyrodniczych i nowoczesnych technologii.

Uroczystego otwarcia dokonano w obecności zaproszonych gości. Wśród nich znaleźli się przedstawiciele władz samorządowych i oświatowych, w tym wiceprezydent Białej Podlaskiej Justyna Gorczyca oraz przedstawicielka Kuratorium Oświaty w Lublinie Delegatura w Białej Podlaskiej Monika Michalczuk. Głos zabrał również naczelnik wydziału edukacji i spraw społecznych Urzędu Miasta Stanisław Romanowski, reprezentujący środowisko oświatowe regionu, który podkreślił znaczenie inicjatyw rozwijających zainteresowania naukowe młodzieży oraz rolę współpracy szkół z instytucjami naukowymi i samorządowymi.

Pierwszy wykład wygłosił dr hab. inż. Stanisław Lewiński z Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk, specjalista w dziedzinie teledetekcji i obserwacji Ziemi. Naukowiec od początku powstania współpracuje również z kołem naukowym LEOO działającym w Platerce, wspierając uczniów w rozwijaniu zainteresowań związanych z badaniami satelitarnymi. Podczas wystąpienia przedstawił historię teledetekcji, której początki sięgają XIX wieku, a dynamiczny rozwój nastąpił w latach 70. XX wieku. Wyjaśnił także, w jaki sposób działają satelity obserwacyjne oraz jak wykorzystuje się zakresy spektralne i kompozycje barwne do analizy zdjęć satelitarnych. Uczestnicy mogli poznać również narzędzia informatyczne wykorzystywane do przetwarzania danych oraz źródła internetowe umożliwiające dostęp do obrazów satelitarnych. Szczególne zainteresowanie wzbudziły przykłady praktycznego wykorzystania teledetekcji w codziennym życiu, często niezauważalne dla przeciętnego użytkownika.

Kolejnym prelegentem był dr hab. inż. Sławomir Mikrut z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Jego wykład dotyczył technologii dronów oraz fotogrametrii lotniczej – dziedziny zajmującej się pozyskiwaniem informacji o powierzchni Ziemi na podstawie zdjęć wykonywanych z powietrza. Prelegent zwrócił uwagę, że nowoczesne drony coraz częściej zastępują drogie samoloty wykorzystywane wcześniej do takich pomiarów. Choć technologia ta ma pewne ograniczenia, takie jak krótki czas pracy baterii czy wrażliwość na warunki pogodowe, umożliwia wykonywanie zdjęć o bardzo wysokiej rozdzielczości i znajduje szerokie zastosowanie w geodezji, kartografii oraz monitoringu środowiska.

Szczególnie interesującym elementem programu była prelekcja dr hab. inż. Katarzyny Osińskiej-Skotak z Politechniki Warszawskiej, która przedstawiła wykorzystanie zdjęć satelitarnych podczas katastrofy ekologicznej na rzece Odrze. Naukowczyni brała udział w pracach zespołu analizującego przyczyny tego zjawiska. Dzięki analizie danych satelitarnych możliwe było zlokalizowanie ognisk tzw. złotej algi. Wykorzystanie informacji o obecności chlorofilu produkowanego przez glony pozwoliło opracować algorytm umożliwiający śledzenie ich rozwoju. Co istotne, dane obejmujące rozległy obszar można było uzyskać już w ciągu 2-5 dni. Wnioski z tych działań pokazują, jak ważna jest automatyzacja analiz oraz szybkie generowanie produktów satelitarnych w monitorowaniu środowiska.

Ostatnia część konferencji przeniosła uczestników w przestrzeń kosmiczną. Mgr Anna Bukiewicz-Szul z Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA) opowiedziała o funkcjonowaniu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Uczestnicy dowiedzieli się, że stacja znajduje się na wysokości ponad 400 kilometrów nad Ziemią i okrąża naszą planetę aż 16 razy dziennie. Prelegentka przybliżyła również codzienne życie astronautów – ich obowiązki badawcze, warunki pracy w stanie nieważkości oraz sposoby spędzania czasu wolnego. Wspomniano także o misji z udziałem polskiego astronauty Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego.

Konferencja była nie tylko okazją do zdobycia wiedzy, ale także inspiracją do dalszego rozwijania pasji naukowych przez młodzież. Organizatorzy z koła naukowego LEOO podkreślają, że popularyzowanie wiedzy o teledetekcji i badaniach kosmicznych wśród uczniów jest niezwykle ważne, ponieważ technologie obserwacji Ziemi odgrywają coraz większą rolę w nauce, gospodarce i ochronie środowiska.

Duże zainteresowanie wydarzeniem pokazuje, że takie inicjatywy są potrzebne i mają ogromny potencjał edukacyjny. Organizatorzy zapowiadają, że konferencja nie była jednorazowym przedsięwzięciem, a kolejne działania popularyzujące naukę wśród młodzieży są już planowane.

fot. II LO w Białej Podlaskiej